กฎหมายหมิ่นประมาทในประเทศไทย

สิ่งที่ทุกคนควรรู้ก่อนโพสต์หรือแสดงความคิดเห็น

ในยุคที่การสื่อสารผ่านโซเชียลมีเดียเกิดขึ้นตลอดเวลา การโพสต์ แสดงความคิดเห็น หรือแชร์ข้อมูลเพียงไม่กี่วินาที อาจนำไปสู่ปัญหาทางกฎหมายได้ หากข้อความนั้นเข้าข่าย “หมิ่นประมาท” ดังนั้น การทำความเข้าใจกฎหมายหมิ่นประมาทจึงเป็นเรื่องสำคัญสำหรับทุกคน

หมิ่นประมาท คืออะไร?

ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 326 ความผิดฐานหมิ่นประมาท คือ การใส่ความผู้อื่นต่อบุคคลที่สาม ไม่ว่าจะด้วยคำพูด ข้อความ ภาพ หรือวิธีการใด ๆ จนเป็นเหตุให้บุคคลนั้นเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง ผู้กระทำอาจมีความผิดตามกฎหมาย (สถาบันนิติธรรมาลัย⁠ )

หัวใจสำคัญของความผิดมี 3 องค์ประกอบ ได้แก่

• มีการกล่าวหรือเผยแพร่ข้อความเกี่ยวกับบุคคลอื่น
• มีบุคคลที่สามรับรู้ข้อความดังกล่าว
• ข้อความนั้นอาจทำให้ผู้ถูกกล่าวถึงเสียชื่อเสียง ถูกดูหมิ่น หรือถูกเกลียดชัง

โพสต์บน Facebook, TikTok หรือ LINE ผิดได้หรือไม่?

ได้ หากการโพสต์หรือแชร์ข้อความเป็นการเผยแพร่ต่อสาธารณะ หรือมีบุคคลอื่นสามารถรับรู้ได้ การโพสต์ผ่านสื่อออนไลน์อาจเข้าข่าย “หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา” ซึ่งมีโทษหนักกว่าการหมิ่นประมาททั่วไป เนื่องจากสามารถเผยแพร่ไปยังผู้คนจำนวนมากได้อย่างรวดเร็ว (สถาบันนิติธรรมาลัย⁠ )

บทลงโทษ

หมิ่นประมาททั่วไป (มาตรา 326)

• จำคุกไม่เกิน 1 ปี
• หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท
• หรือทั้งจำทั้งปรับ

หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา (มาตรา 328) เช่น การโพสต์บนโซเชียลมีเดีย เว็บไซต์ หรือสื่อสาธารณะ

• จำคุกไม่เกิน 2 ปี
• และปรับไม่เกิน 200,000 บาท (สถาบันนิติธรรมาลัย⁠ )

หากเป็นเรื่องจริง ยังผิดหรือไม่?

หลายคนเข้าใจว่าหากพูดความจริงจะไม่ผิดกฎหมายเสมอ ซึ่งไม่ถูกต้องทั้งหมด

แม้ข้อความจะเป็นความจริง แต่หากการเผยแพร่ทำให้ผู้อื่นเสียชื่อเสียง ก็อาจยังเข้าข่ายหมิ่นประมาทได้ ทั้งนี้ ศาลจะพิจารณาข้อเท็จจริง เหตุผล และข้อยกเว้นตามกฎหมายเป็นรายกรณี (สถาบันนิติธรรมาลัย⁠ )

ข้อยกเว้นที่อาจไม่เป็นความผิด

กฎหมายกำหนดให้การแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตในบางกรณีไม่เป็นความผิด เช่น

• เพื่อป้องกันสิทธิหรือประโยชน์อันชอบด้วยกฎหมายของตน
• การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงาน
• การติชมด้วยความเป็นธรรมในเรื่องที่สาธารณชนมีส่วนได้เสีย
• การรายงานข่าวหรือการดำเนินคดีในศาลโดยสุจริตและเป็นธรรม (สถาบันนิติธรรมาลัย⁠ )

ข้อควรระวังในการใช้โซเชียลมีเดีย

• ตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนโพสต์หรือแชร์
• หลีกเลี่ยงการกล่าวหาผู้อื่นโดยไม่มีหลักฐาน
• การแชร์หรือส่งต่อข้อความหมิ่นประมาท อาจก่อให้เกิดความรับผิดได้ในบางกรณี
• การลบโพสต์ภายหลัง ไม่ได้รับประกันว่าจะพ้นจากความรับผิด หากมีผู้บันทึกหรือเก็บหลักฐานไว้แล้ว

สรุป

กฎหมายหมิ่นประมาทมีวัตถุประสงค์เพื่อคุ้มครองชื่อเสียงและเกียรติของบุคคล ควบคู่กับการคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น การใช้สิทธิเสรีภาพควรอยู่บนพื้นฐานของความสุจริต ความรับผิดชอบ และการตรวจสอบข้อมูลก่อนเผยแพร่ทุกครั้ง

หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย หากมีข้อพิพาทหรือถูกดำเนินคดี ควรปรึกษาทนายความหรือผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายเพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสมกับแต่ละกรณี

Contact us today for a consultation. Call : +66-84561-2299 or Click